Antimicrobiële bewustwording: stap voor stap minder afhankelijk van antibiotica en zinkoxide

29 juni 2017

Biggen in de stal AMR

Tegen 2020 moet het antibioticagebruik in België gehalveerd zijn en de kritische antibiotica zelfs met 75% verminderen. In Nederland staat men hier al veel verder en werd er in 2014 al een reductie van 58,1% bereikt. Daarnaast staat het gebruik van zinkoxide (ZnO) tegen speendiarree ter discussie binnen Europa. Om meer inzicht te krijgen in hoe dat allemaal kan worden behaald vroegen we Technical Swine Manager, Mieke Boussemaere om een woordje uitleg over de proeven die momenteel lopen in een varkensbedrijf in West-Vlaanderen.

Antibioticaresistentie is een groot probleem en ook de hoge gehaltes zinkoxide hebben mogelijk een invloed op multirestistente bacteriën’,  gaat Mieke Boussemaere van start. ‘Om antibioticaresistentie een halt toe te roepen is Trouw Nutrition volop bezig met het uitwerken van verschillende concepten om de kwaliteit van biggen optimaal te houden en de kosten laag te houden terwijl het antibiotica- en zinkgebruik toch beperkt blijft. Daarom zijn we nu bezig met dit in de praktijk uit te voeren.’

Rond februari begin dit jaar, zijn jullie gestart met enkele proeven rond antimicrobiële reductie in West-Vlaanderen. Hoe zijn jullie daar terecht gekomen?

Wel, eerst werden we gecontacteerd door de mengvoerfabrikant met de vraag of we onze expertise konden inzetten om een klant van hen te helpen. De varkenshouder had te maken met veel  verschillende problemen zoals streptokokken, diarree en de ziekte van Glässer. Ondanks het gebruik van conventionele middelen verbeterde de situatie niet. We voelden ons natuurlijk geroepen om deze varkenshouder te helpen en het was meteen ook interessant voor beide partijen om te zien wat voor effect antimicrobiële reductie zou hebben op het varkensbedrijf.

Wat was het doel dat jullie voor ogen hadden?

Voor deze varkenshouder betekende dit concreet om zoveel mogelijk gezonde en vitale biggen te hebben door zo weinig mogelijk antibiotica te gebruiken. Om dit doel te bereiken is een totaalaanpak vereist bestaande uit een voer-, management- en gezondheidsaanpak. Daarom is het belangrijk dat alle betrokken partijen om de tafel gingen zitten en een aanpak uitwerkten die al deze onderdelen omvat.

Wat waren de acties die jullie hadden ondernomen, nadat het doel was vastgelegd?

Momenteel hebben we al twee proeven achter de rug en eindigt de derde eind juni. Tijdens de eerst proef maakten we nergens gebruik van antibiotica of zinkoxide. De veiligheid geboden door antibiotica en ZnO werd opgevangen door een concentratenconcept met specifieke veiligheidscomponenten.

Het resultaat was echter onvoldoende want er werden nauwelijks verbeteringen vastgesteld en vooral biggen van de eerste worpzeugen hadden het moeilijk alsook de kleinere biggen.

Het doel werd dus niet behaald tijdens de eerste proef. Hoe reageerde de varkenshouder daarop?

De varkenshouder was natuurlijk teleurgesteld net als alle andere betrokkenen. Dit bewijst nog maar eens dat biggen antibiotica- en zinkvrij grootbrengen geen gemakkelijke opdracht is en dat we in dit proces moeten streven naar stapsgewijze verbeteringen. Uiteindelijk besefte de bedrijfsleider ook wel dat Rome niet op 1 dag gebouwd is en daarom stond hij ervoor open om nog meer testen te laten uitvoeren. We zijn toen aan de slag gegaan met een vervolgproef.

Bij de tweede proef hebben we gekozen voor een minder drastische aanpak. Het antibioticagebruik werd gedeeltelijk gereduceerd en dan met name bij de kleine biggen. Door het gebruiken van een aangepaste prestarter konden we de biggen beter voorbereiden op het spenen. Om de opname te bevorderen werd de prestarter ook nat bijgevoerd tot vier dagen voor het spenen. Na het spenen werd er gebruik gemaakt van een drie fase voedering gebaseerd op een uniek nieuw ontwikkeld concentratenconcept. We proberen bij de voeding een evenwicht te zoeken tussen een gebalanceerd eiwitgehalte afkomstig van goed verteerbare eiwitten en gebruik van vezels afkomstig uit selectieve vezelbronnen. Het drinkwater werd aangezuurd met Selko-pH.

De resultaten waren nu veel positiever want de biggensterfte daalde van 11% naar 3%. Een beter resultaat dan voorheen, alleen hadden we graag nog wat minder uitval gezien.

Momenteel loopt onze derde proef ten einde. Ook hier hebben we onze aanpak verder bijgestuurd door te vaccineren tegen speendiarree. Hierbij vaccineerden we enkel biggen van de eerste worpszeugen en kleinere biggen.

Deze totaalaanpak behaalde zeer goede resultaten. Belangrijk blijft echter om het kostenplaatje in de gaten te houden.

Gebeurt er nu nog een opvolging?

Jazeker, in samenspraak hebben we nog enkele vervolgproeven gepland om de groei van de biggen omhoog te brengen en de kostprijs van antimicrobiële reductie naar omlaag te halen. Het moet natuurlijk ook economisch haalbaar zijn. Het belangrijkste op dit moment is dat we het beoogde resultaat hebben behaald en dat er nu meer gezonde en vitale biggen op de boerderij rondlopen met zo min mogelijk antibiotica en ZnO.

Als laatste vraag, wat is voor jou de belangrijkste stap in antimicrobiële reductie?

Voor mij blijft de belangrijkste stap het overleg met de verschillende partijen. Ieder bedrijf is uniek en heeft een ander plan van aanpak nodig. Daarom is het noodzakelijk om altijd eerst samen te zitten met de varkenshouder, dierenarts en mengvoerfabrikant om alles goed te analyseren en de juiste methoden toe te passen om het gewenste resultaat te bekomen

Mieke Boussemaere
Technical Swine Manager

 

Actief als Technical Swine Manager sinds 2008, begeleidt verschillende biggenproeven binnen Trouw Nutrition en helpt mee met het opstellen van verschillende protocollen en het wegen van biggen.

 

+32 (0)475 55 53 85

 

E: mieke.boussemaere@trouwnutrition.com