De pens in balans met NutriOpt Dairy

18 maart 2020

Eiwitrijke, natte, zure kuilen zorgden dit jaar voor wat gepuzzel in de rantsoenberekeningen. De pens in balans krijgen en houden was regelmatig een uitdaging. Aan de ene kant was het nodig om het voer langer in de pens te houden met voldoende structuur, aan de andere kant was er soms zelfs meer pensenergie en trager fermenteerbaar penseiwit nodig om het eiwit uit graskuil voldoende te benutten.

Het rantsoenberekeningsmodel NutriOpt Dairy bevat precies de nutriënten die deze uitdaging zichtbaar maken. Deze zijn weergegeven in tabel 1 hieronder.

Nutriënt

Vertaling

Omschrijving

RFC
(Rapid Fermentable Carbohydrates)

Snel fermenteerbare koolhydraten

Hoeveelheid koolhydraten dat binnen 2 uur in de pens fermenteert. Te weinig zorgt voor verminderde pensactiviteit, te veel zorgt voor risico op pensverzuring

TFC
(Total Fermentable Carbohydrates)

Totaal fermenteerbare koolhydraten

Totaal beschikbare hoeveelheid koolhydraten voor pensfermentatie. Te weinig zorgt voor verminderde pensactiviteit.

Acid Load

Index voor zuurbelasting pens

Hierin is de vluchtige vetzuurproductie uit de pens en de conserveringszuren uit ruwvoeders opgenomen. Het streven is om onder de indexwaarde te blijven om pensverzuring te vermijden.

Fibre Index

Index voor herkauwactiviteit

Hierin is de vezelfractie geindexeerd die een zorgt voor herkauwactiviteit. Streven is om boven de minimumwaarde te blijven om voldoende herkauwactiviteit te hebben. Een te hoge Fibre Index remt de voeropname.

Tabel 1 - overzicht nutriënten


RFC en Acid Load onderzoek

Een proef op het Ruminant Research Centre naar de snelheid van fermentatie liet zien dat met RFC en Acid Load de pens pH daalde wanneer de rantsoennormen werden overschreden. De proefopzet zag er als volgt uit:

  • 4 koeien, mid lactatie;
  • Basisrantsoen met krachtvoer ‘on-top’;
  • Basisrantsoen: 60% maiskuil, 35% graskuil, 5% hooi;
  • Brok gevoerd om 8.00u en 20.00u;
  • Periodes 1-5 duurden 2 weken;
  • Periodes 6 en 7 duurden 1 week;
  • Periodes volgden elkaar op;
  • Toenemende hoeveelheid RFC in krachtvoer in periodes 1-5;
    • 2 maal 4kg per dag;
  • Méér krachtvoer in periodes 6 en 7;
    • 2 maal 5kg en 2 maal 6kg per dag.

De resultaten staan vermeld in tabel 2, waarbij vanaf periode 4 de rantsoennormen (licht) worden overschreden. Het melkvetgehalte daalt wanneer er meer RFC en Acid Load in het rantsoen komt, terwijl het melkeiwitgehalte blijft stijgen. 

periode

1

2

3

4

5

6

7

Acid load (<50)

44

47

49

51

52

54

55

RFC g/kg ds (180-220)

190

202

211

220

227

235

243

DS opname (kg/d)

22.2

21.6

21.5

21.0

17.8

20.7

18.5

Melk (kg/d)

30.2

30.1

28.6

26.6

26.3

27.6

26.7

Melkvet %

4.71

4.75

4.46

4.52

4.24

4.4

4.09

Melkeiwit%

3.54

3.48

3.67

3.7

3.8

3.86

3.76

Tabel 2 - resultaten onderzoek

Grafiek 1 laat de ontwikkeling van de pens-pH zien na het moment van krachtvoerverstrekking. Vanaf periode 4 à 5 wijkt de pens pH af van de ‘veilige’ rantsoenen 1-3. Opvallend was dat de koeien zich in periode 7 (hoogste RFC en Acid Load) beschermden door minder krachtvoer op te nemen. Hierdoor daalde de pens pH minder hard dan in periode 6.

Figuur 1 - Ontwikkeling pens-pH vanaf het moment van krachtvoer verstrekking

Het NutriOpt Dairy model bevat dus nutriënten waarvan is aangetoond dat ze gebruikt kunnen worden om pensverzuring te voorspellen. Hierop kan het rantsoen worden aangepast. Chemische pensbuffers als natriumbicarbonaat en de levende gist Levucell SC® zorgen voor een verlaging van de Acid Load, waardoor met het penseffect van deze producten gerekend kan worden.

Meer informatie?

Wilt u meer weten over het NutriOpt Dairy Model, neem dan gerust contact op met uw accountmanager of Koen Luijben, nutritionist herkauwers.

Koen Luijben
Nutritionist Ruminants
M
+31 (0)6 20 209 715
E
Koen Luijben