Hogere wateropname in de dracht geeft zwaardere biggen

13 juni 2018

Iedereen weet het, wateropname in lactatie is erg belangrijk. Als de zeug goed drinkt, zal de voeropname makkelijker omhoog gaan en zal ze meer melk produceren. In de dracht wordt wateropname vaak beperkt, maar ook in de dracht is voldoende wateropname belangrijk!

Op het varkensonderzoekscentrum van Trouw Nutrition, het SRC, is onderzoek gedaan naar het effect van wateropname bij zeugen in de dracht op de productie. Daarnaast is er gekeken naar het effect van de wateropname en productie van zeugen met een additief van vrije en gebufferde zuren in het drinkwater (Selko pH).

Veel verschil in wateropname

Tijdens de hele dracht is de individuele wateropname van 275 zeugen geregistreerd. Hierin is een grote variatie gevonden. De gemiddelde wateropname over de hele dracht varieert van 2 of 3 liter per dag tot wel 45 liter per dag (L/d) (figuur 1). Dit is een erg grote variatie in wateropname, maar 50% van de zeugen heeft een gemiddelde water opname van 4 tot 10,5 L/d.

De wateropname is redelijk constant gedurende de dracht. Zeugen die aan het begin van de dracht een lage opname hebben, zullen dat tijdens de gehele dracht hebben. Andersom zal dat bij zeugen die een hoge opname hebben ook tijdens de hele dracht hoog blijven.

De zeugen zijn op te delen in 3 groepen op basis van wateropname. In deze opdeling heeft 25% van de zeugen een lage wateropname (<4 L/d), 50% van de zeugen heeft een gemiddelde wateropname (4-10,5 L/d) en de laatste 25% zitten in de groep met een hoge opname (>10,5 L/d).

Hoge geboortegewichten

De wateropname in de dracht heeft geen effect op de voeropname vanwege de beperkte voergift. Voeropname is niet lager voor dieren met een lage wateropname. Wel heeft het invloed op de afvoer van toxinen, transport van nutrienten en thermoregulatie van de zeug. Dit alles kan bijdragen aan een hoge productie. Wateropname in de dracht kan dan ook gevolgen hebben op de periode daarna.

In dit onderzoek is gevonden dat de tomen van zeugen met een hoge wateropname in de dracht significant zwaarder zijn bij geboorte, gecorrigeerd voor het totaal aantal geboren biggen (20,4 kg voor de groep met hoge wateropame, tegen 19,2 kg voor de groep met een lage wateropname). Ook is de biestproductie hoger, waardoor de biggen beter opstarten.

Een ander effect van een hoge wateropname aan het eind van de dracht is dat het de kans op constipatie verlaagd. Doordat de mest smeuïger is, gaat het geboorteproces gemakkelijker. Dit heeft effect op de vitaliteit van de biggen.

Wateropname beinvloeden met Selko pH

In totaal zijn in deze proef 160 zeugen gevolgd, verdeeld over 4 batches. Hierbij was er een controle groep zonder selko pH, die naast elke batch mee heeft gelopen. In de proef met het verstrekken van zuren, is Selko pH in de laatste 4 weken van de dracht in 2 concentraties verstrekt, met een concentratie van 0,1% en 0,2%.

Zoals we weten uit eerder onderzoek met onder andere vleesvarkens, heeft Selko pH een positief effect op wateropname van varkens. Dit kwam ook naar voor in deze proef. In de controle groep had de helft van de zeugen een wateropname onder de 4,3 liter per dag, gemiddeld over de hele dracht. Bij de groep met de hoge dosering zeugen had juist de helft van de dieren een wateropname van boven de 18,9 liter per dag (figuur 2).

Met deze hogere wateropname is ook weer hetzelfde effect te zien op het geboortegewicht. De zeugen met selko pH die meer gedronken hebben tijdens de dracht, krijgen zwaardere tomen (tabel 1).

 

Beter opstart tijdens lactatie

Door de hogere wateropname start de zeug beter op in lactatie. De voeropname in de tweede week van lactatie was in deze proef 600 gram per dag hoger dan bij de controle groep en zelfs in de derde week was de voeropname nog 300 gram per dag hoger.

Een bekend probleem bij lacterende zeugen is een te hoog gewichtsverlies. De folikelkwaliteit voor de volgende worp is slechter als een zeug te veel afvalt. Door een hogere voeropname tijdens lactatie zal het gewichtsverlies kleiner zijn. Op deze manier heeft de wateropname in de dracht indirect ook effect op de volgende cyclus, doordat de zeug beter in conditie blijft.

 

Conclusie

De technische resultaten van de zeugen worden positief beïnvloed door wateropname in de dracht niet te beperken, maar juist te stimuleren. Ondanks het effect van hogere wateropname op de hoeveelheid mest, is het toch raadzaam om de kraan in de drachtstal wat verder open te zetten.

Het is belangrijk dat de zeugen voldoende uren water beschikbaar hebben om aan de behoefte te kunnen voldoen.  Ons advies is een opname boven de 10,5 L/d. Heb je de wateropname in de drachtstal gemeten en blijft het gemiddeld onder de 10,5 L/d, dan kan het een goed idee zijn om nog eens naar de waterkwaliteit te kijken en de opname te stimuleren.

Doordat Selko pH de wateropname van de zeugen in de dracht significant verhoogt, draagt het indirect bij aan hogere geboortegewichten en een betere opstart van de lactatie. Daarom is het dus belangrijk om naast de lactatie ook tijdens de dracht aandacht te geven aan de wateropname van de zeugen. Zeker met het warme weer!

Elvy Steenhuisen
Nutritionist Swine
M
+31 (0)6 83 803 996
E
Elvy Steenhuisen