Longproblemen bij kalveren een halt toeroepen

18 oktober 2018

De meeste ziekteverwekkers veroorzaken doorgaans alleen een verkoudheid. Echter, bij een verminderde weerstand kan het ook een longontsteking veroorzaken. Een longontsteking (pneumonie) is een infectie van de voorste luchtwegen en het longweefsel veroorzaakt door een virus, bacterie of mycoplasma. De veroorzakers van longproblemen bij kalveren kunnen zowel direct (van dier op dier) als indirect (bijvoorbeeld via de lucht, slijm/snot, speen, handen en kleding) worden overgebracht.

De oorzaak

Voor het aanslaan en de verspreiding van longproblemen zijn meerdere factoren van invloed. Het gaat hierbij hoofdzakelijk om de volgende factoren:

  • Stalklimaat (temperatuur, luchtvochtigheid en -snelheid, ammoniakconcentratie);
  • Biestmanagement;
  • Temperatuurwisselingen dag en nacht;
  • Weerstand van de kalveren;
  • Stress als gevolg van overbezetting, hitte, kou, verplaatsen, slecht voer/broei;
  • Infectiedruk van virussen, bacteriën en mycoplasma;
  • Verzuring van het bloed (zichtbaar door versnelde ademhaling, dus eigenlijk geen longontsteking, kan veroorzaakt worden door pensverzuring);
  • Ongedierte, vogels.

Virussen

De belangrijkste ziekteverwekkers die - alleen of in combinatie - een rol kunnen spelen zijn:

  • Adeno virussen
  • Reo virussen
  • Toro virussen
  • Corona virussen
  • Para Influenza virussen (PI3)
  • Bovine Respiratory Syncytial virus (BRS) 
  • Infectieuze Bovine Rhinotracheitis (IBR)
  • Bovine Virale Diarrhea (BVD)

Bacteriën

Virussen zijn in feite de primaire veroorzakers die de weg vrijmaken voor bacteriën. Het gaat hierbij om de volgende typen bacteriën:

  • Mannheimia haemolytica;
  • (MHA) en Pasteurella Multocida (PMU);
  • Actinomyces pyogenes;
  • Haemophilus somnus;
  • Salmonella dublin

Mycoplasma

  • Mycoplasma bovis;
  • Mycoplasma mycoides;
  • Mycoplasma bovirhinis;
  • Mycoplasma dispar.

De behandeling bij longproblemen

Met name het aantal zieke kalveren en het tempo waarmee de aandoening door het bedrijf gaat, bepaalt de inzet van antibiotica om de besmetting met ziekteverwekkende bacteriën (in de meeste gevallen Pasteurella spp) en Mycoplasmata te behandelen. Pas eventueel een koppelbehandeling toe. Het is daarnaast van groot belang om het rantsoen aan te passen en het stalklimaat te optimaliseren. In veel gevallen is ondersteuning met een pijnstiller en/of ontstekingsremmer noodzakelijk.

Probeer de stallen droog te houden door de ventilatie te optimaliseren. Dit kan eventueel in combinatie met bijverwarmen en/of ontvochten. Gebruik daarnaast een kalverdek, dit zorgt ervoor dat het kalf de warmte beter vast kan houden. Een kalf bespaart hiermee energie die ze kan gebruiken om weer weerstand op te bouwen en weer te gaan groeien.

Economische verliezen beperken

Om economische verliezen door uitval te beperken is extra toezicht noodzakelijk om snel individueel in te grijpen als dit nodig is. Dit betekent dat de kalveren meerdere keren per dag beoordeeld moeten worden. Men kan dan tevens het klimaat in de stal beoordelen en indien nodig bijsturen.

Direct vakkundig advies?

Als ervaren opfokspecialisten zijn wij u graag persoonlijk van dienst met gedegen advies en praktische tips.

Diana Hof
Opfokspecialist regio Groningen, Friesland
M
+31 (0)6 83 636 775
E
Diana Hof
Mark Kleine
Opfokspecialist regio Drenthe, Overijssel
M
+31 (0)6 10 224 243
E
Mark Kleine
Wim Twisk
Opfokspecialist regio Noord- & Zuid-Holland, Utrecht, Flevoland
M
+31 (0)6 51 419 940
E
Wim Twisk
Hans Wansink
Opfokspecialist regio Gelderland
M
+31 (0)6 51 577 058
E
Hans Wansink
Laura Surink
Opfokspecialist regio Zeeland, Noord-Brabant, Limburg
M
+31 (0)6 82 614 943
E
Laura Surink
Jan-Willem Elsenga
Opfokspecialist regio Overijssel
M
+31 (0)6 53 375 548
E
Jan-Willem Elsenga
Baziel van Doorne
Opfokspecialist Oost- en West Vlaanderen
T
+32 (0)470 98 63 01
E
Baziel van Doorne
Tjeerd van den Ende
Opfokspecialist België (overige provincies) en Luxemburg
M
+32 (0)473 933 093
E
Tjeerd van den Ende
Sluit deze melding
Deze website maakt gebruik van cookies Lees meer over het gebruik van cookies