Magere koeien – kreupele koeien? Een aantal praktische tips

10 april 2018

Klauwgezondheid bij melkkoeien is een van de belangrijkste gezondheidsproblemen binnen de melkveehouderij. Kreupelheid belemmert niet alleen het koewelzijn, maar brengt ook hoge kosten met zich mee. Schattingen lopen uiteen, maar de kans op klauwproblemen is toch gemakkelijk 25% per koe per jaar. De jaarlijkse kosten worden geschat op gemiddeld € 160 per geval (WUR, 2017).

Het is bekend dat voornamelijk verse, hoogproductieve koeien klauwproblemen laten zien. Tegelijkertijd bereikt de koe ook het dieptepunt van haar conditiescore (zie figuur 1). Kreupele koeien verliezen nog meer conditie. Uit recent onderzoek blijkt een sterke relatie te bestaan tussen conditiescore en klauwgezondheid. Dit suggereert ook het omgekeerde: magere koeien hebben meer risico op klauwproblemen.

Figuur 1 - Figuur 1. Gemiddelde dikte van vetkussen en conditiescore gedurende de lactatie

Nieuw inzicht is de correlatie tussen lichaamsvet en de dikte van het vetkussen in de klauw (digital cushion). Koeien met een lage conditiescore hebben over het algemeen ook een dunner vetkussen in de klauwen. Dit betekent dat koeien in een negatieve energiebalans ook vet mobiliseren dat opgeslagen zit in delen als de klauwen. Het vetkussen groeit ook weer naarmate de koe vetter wordt. Het vetkussen zorgt voor bescherming door schokabsorptie en verdeling van het gewicht van de koe over de klauw en het stimuleert indirect de nieuwe aanmaak van klauwzool en hoorn. Wanneer deze bescherming vermindert, dan kunnen er gemakkelijk klauwproblemen zoals zoolzweren ontstaan (zie figuur 2).

Figuur 2 - Klauw koe

Advies

Het voorkomen van klauwproblemen door voeding en bedrijfsmanagement is van uiterst belang voor een gezonde- en hoogproductieve veestapel. Het managen van de conditiescore is hierbij een cruciale factor. Hieronder een aantal praktische tips om de conditiescore van uw koeien op het juiste niveau te houden:

Droogstand

  • Koeien dienen droog gezet te worden in met een conditiescore tussen de 3.0 en 3.5 (op schaal 1 tot 5) en deze mag niet meer veranderen gedurende de droogstand.
  • Zorg voor voldoende vreetruimte (≥ 80cm), minimaal één vreetplaats en comfortabele ligplaats per koe (≥ 14 liguren/dag), beweegruimte, goede ventilatie en ruimschoots vers drinkwater (het liefst 2 drinkplaatsen per 20 dieren).
  • Stimuleer hoge voeropname door middel van een smakelijk vezelrijk rantsoen, dat altijd beschikbaar is.
  • Een close-up rantsoen (2-3 weken voor afkalven) zorgt ervoor dat de pens (pensmicroben en papillen) wordt voorbereid op lactatie.

Verse koeien

  • Zorg dat de koe zo snel mogelijk en goed blijft vreten na het afkalven. Met name na het afkalven is het belangrijk dat de koe snel de voeropname vergroot. Het verstrekken van Farm-O-San Reviva draagt bij aan een betere drogestofopname de eerste weken van lactatie en minder verlies van conditiescore (www.farmosan.nl)
  • Stel een goed gebalanceerd rantsoen samen. Streef hierbij naar optimale pensfermentatie en pensgezondheid. Glucose is belangrijk voor koeien in een negatieve energiebalans. Zorg daarom voor voldoende glucogene energie in het rantsoen.
  • Tijdens lactatie mag de conditiescore maximaal 1.0 punt zakken gedurende de eerste drie maanden van lactatie.
  • Koeien met een BCS ≤ 2.5 hebben een vergrote kans op kreupelheid. Geef extra zorg aan magere koeien. Diepstrooiselboxen verlengen de ligtijd en verminderen daarmee de druk op de klauwen.
  • Zorg voor voldoende vreetplaatsen (≥70cm en minimaal één plaats per koe) en altijd aanwezig voer om een constante voeropname te verzekeren.
  • Indien mogelijk, creëer verschillende voergroepen om koeien beter naar behoefte te voeren (in geval van TMR). Daarnaast kan een extra vaarzengroep hiërarchie problemen (stress) in de koppel verminderen. Vaarzen staan en wachten aanzienlijk meer waardoor zij gevoelig zijn voor klauwproblemen.

Meer informatie?

Koen Luijben
Nutritionist Ruminants
M
+31 (0)6 20 209 715
E
Koen Luijben
Sluit deze melding
Deze website maakt gebruik van cookies Lees meer over het gebruik van cookies