Pas op met voeren van te veel koper

24 januari 2019

De laatste tijd komt koperverstrekking weer vaker in het nieuws. Waar het vroeger ging om een kopertekort, wordt nu geschreven over een koperovermaat. Koper (Cu) is essentieel voor een koe om goed te kunnen functioneren. Het is een sporenelement en uw ruwvoer en overige grondstoffen voorzien uw koeien al voor een groot deel in hun behoefte. Toevoegen van een beperkte hoeveelheid koper aan het rantsoen is echter nodig om tekorten te voorkomen. In tegenstelling tot bijvoorbeeld zink, wordt koper in de lever opgeslagen bij een verstrekking boven behoefte. Bij een langdurige verstrekking van een koperovermaat kan dit zelfs leiden tot kopervergiftiging! Pas dus op met het voeren van te veel koper.

De functies van koper

Koper is onderdeel van veel enzymen en eiwitten in het lichaam. Zo is het onderdeel van pigment, wat belangrijk is voor het haarkleed. Een tekort kan zich uiten in een dof haarkleed of een zogenoemde koperbril. Koper speelt daarnaast een rol bij de innesteling van de embryo’s in de baarmoeder en is onderdeel van het bloedeiwit hemoglobine, dat zuurstof transporteert.

Een koperovermaat is lastiger vast te stellen. Voordat het koperniveau in het bloed omhoog gaat, wordt koper namelijk eerst in de lever opgeslagen. Het koperniveau in het rantsoen geeft daarom een goede eerste indicatie. Voor een beter beeld van de koperstatus kan een dierenarts een leverbiopt nemen. Een andere optie is bloedplasmaonderzoek, maar alleen om te onderzoeken of er sprake is van een acute kopervergiftiging.

Bron en hoeveelheid koper

De standaard bron van koper – kopersulfaat - lost heel gemakkelijk op in water en dus ook in het pensmilieu. Een chemische eigenschap van koper is de antimicrobiële werking wanneer het in een oplossing is. Denk hierbij aan een voetbad waarin kopersulfaat wordt toegevoegd. Voor een optimale penswerking is deze antimicrobiële werking ongewenst. Opgelost koper reageert bovendien gemakkelijk met andere voerdeeltjes - zoals zwavel en molybdeen (antagonisme) - waardoor de beschikbaarheid voor de koe ook afneemt. Het voeren van extra kopersulfaat is niet de beste manier om toch aan de koperbehoefte te voldoen. Gebruik van bronnen met een betere beschikbaarheid, zoals Optimin (organische mineralen) of IntelliBond is wél de juiste manier. Echter wel volgens de aanbevolen hoeveelheden om een tekort of overmaat te vermijden. Hiervoor zijn kuilonderzoeken op mineraal- en spoorelementgehaltes onmisbaar.

Meer informatie?

De sporenelementen aanbevelingen van Trouw Nutrition zijn op aanvraag beschikbaar. Heeft u hier belang bij? Vul dan hieronder uw naam en emailadres in.