Skip die speendip!

26 augustus 2020

Een goede start van het jonge kalf is essentieel voor de latere melkproductie en het rendement van uw bedrijf. Goede voeding en verzorging in de eerste levensfase van het kalf is noodzakelijk voor de latere gezondheid, productiviteit en levensduur. De uitkomsten van ons doorlopend praktijkonderzoek en de uitstekende opfokresultaten van onze klanten bewijzen dat keer op keer.

Startfase

Naast de juiste melkvoeding in de startfase moet ook de ontwikkeling van de pens worden geactiveerd. Bij de geboorte van een kalf bestaat de pens uit zo’n 20% van het totale maagstelsel, maar na 4 maanden moet dit ontwikkeld zijn tot ca. 80%. Wanneer de pensontwikkeling achterblijft, zal een groeiachterstand of speendip ontstaan. Hierbij is de hoeveelheid en kwaliteit van het krachtvoer het allerbelangrijkste.

Stimuleer de pensontwikkeling

Om de pens van het kalf te ontwikkelen en om de groei van vóór het spenen na het spenen te behouden, moet het kalf voldoende krachtvoer en ruwvoer opnemen. Dit begint al in de eerste dagen door het kalf van vers krachtvoer en schoon drinkwater te voorzien. Krachtvoer en wateropname gaan altijd samen, net als een knapperig beschuitje met een kopje thee.

Krachtvoer bevat grondstoffen die de aanmaak van vluchtige vetzuren stimuleren. Vluchtige vetzuren die de pensontwikkeling stimuleren, zijn de bekende propionzuur, boterzuur en azijnzuur (gevormd bij fermentatie van zetmeel). Een hogere krachtvoeropname resulteert in een snellere ontwikkeling van de penspappillen. Voor haar energie en eiwitbehoefte is het kalf na het spenen afhankelijk van het krachtvoer.

Naast krachtvoer moet een kalf ook ruwvoer opnemen; al kan het kalf dit ruwvoer nog maar beperkt verteren. Ruwvoer heeft echter wel een belangrijke functie: de vezels in ruwvoer zorgen voor activatie van de spieren in de penswand en het groter worden van de pens. Door de vezels gaat het kalf herkauwen, wordt de voeropname groter en is het steeds beter in staat om ook energie en eiwit uit ruwvoer te halen. Wanneer een kalf 50-100 gram extra ruwvoer per dag opneemt, zal dit resulteren in 500 gram extra krachtvoeropname.

Goed ruwvoer om te verstrekken aan kalveren, is gehakseld tarwe- of gerstestro. Dit heeft als voordeel dat het smakelijk is, gemakkelijk te verstrekken en een veel constantere kwaliteit heeft dan hooi. Indien u hooi verstrekt, doet dit dan via een ruif. Dit voorkomt het intrekken van het hooi in het hok, wat aanleiding kan zijn tot coccidiose.

Spenen

Bij een geboortegewicht van 40 kg is een verdubbeling van gewicht op 8 weken wenselijk. Volgens dit schema heeft het kalf bij spenen op 10 weken een gewicht rond de 100 kg. De krachtvoeropname moet de laatste dagen voor het spenen op minimaal 2 kg per dag liggen, anders kan na het spenen een groeivertraging optreden van 3 weken. Haalt het kalf dat niet, stel het spenen dan uit en voer beperkt (2L) melk door. Zo worden eerder beschreven problemen voorkomen. Laat het kalf na spenen nog minimaal een week in hetzelfde hok zitten. Zo voorkomt u een opstapeling van meerdere stressfactoren die voeropname en groei kunnen verlagen.

Vakkundig advies in jongvee-opfok

Bent u op zoek naar advies specifiek voor uw situatie? Neemt u dan contact op met één van onze specialisten.

Sierd Tappel
Team Lead V2F Rundvee | Regio Utrecht
M
+31 (0)6 832 854 85
E
Sierd Tappel
Mark Kleine
Opfokspecialist Friesland, Groningen en Drenthe
M
+31 (0)6 10 224 243
E
Mark Kleine
Wim Twisk
Opfokspecialist Noord- & Zuid-Holland en Flevoland
M
+31 (0)6 51 419 940
E
Wim Twisk
Hans Wansink
Opfokspecialist Gelderland
M
+31 (0)6 51 577 058
E
Hans Wansink
Jan-Willem Elsenga
Opfokspecialist Overijssel
M
+31 (0)6 53 375 548
E
Jan-Willem Elsenga
Laura Surink
Opfokspecialist Noord-Brabant en Zeeland
M
+31 (0)6 82 614 943
E
Laura Surink
Baziel van Doorne
Opfokspecialist Oost- en West Vlaanderen
T
+32 (0)470 98 63 01
E
Baziel van Doorne
Tjeerd van den Ende
Opfokspecialist België (overige provincies) en Luxemburg
M
+32 (0)473 933 093
E
Tjeerd van den Ende